Search for: [null = "ΠΛOϓΤΑΡΧOΣ Plutarchi Chaeronensis, quae supersunt omnia… \(Tybinga, 1793\) \- piąty tom pierwszego wydania dzieł Plutarcha, w opracowaniu niemieckiego teologa, pedagoga, filologa, rektora Szkoły Anatolijskiej w Tybindze Johanna Georga Huttena \(1755\-1834\). Jego nazwisko stało się znane w szerszych kręgach właśnie dzięki niniejszemu wydaniu dzieł Plutarcha, które zostały opublikowane w 14 tomach na przestrzeni 1791\-1804. Plutarch z Cheronei\; gr. Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, Plutarchos ho Chaironeus, \(ok. 50 n.e. ok.125 n.e.\) był jednym z największych pisarzy starożytnej Grecji, historykiem, filozofem\-moralistą oraz oratorem. Uważany jest za jednego z tych autorów klasycznych, którzy ukształtowali nowożytne wyobrażenie o cywilizacji antycznej oraz za najwybitniejszego przedstawiciela starożytnej biografistyki. Kształcił się w Akademii Platońskiej w Atenach oraz w Aleksandrii. Chociaż wiele podróżował, większość życia spędził w rodzinnym mieście Cheronei w Beocji i w Atenach, gdzie sprawował wiele urzędów. W swoim rodzinnym mieście założył placówkę wzorowaną na Akademii Platońskiej. Był człowiekiem obdarzonym wyjątkową pogodą ducha, życzliwym, nadzwyczaj pracowitym i zdolnym, a przy tym bystrym i dowcipnym obserwatorem życia, polemistą pełnym temperamentu i erudycji. Jego najważniejsze dzieła to pisma moralne Moralia, które obejmowały ponad 70 rozpraw na różnorodne tematy \- od traktatów filozoficznych po traktaty literacko\-krytyczne \- oraz pisma biograficzne Żywoty równoległe \(Βίοι Παράλληλοι Bíoi Parálleloi\; lat. Vitae parallelae\), których fragment znajduje się w niniejszym tomie. Poczytne po dzień dzisiejszy, Żywoty równoległe, powstałe w latach 105\-115, opisują dzieje życia 46 znanych osobistości zestawianych parami Grek\-Rzymianin \(par było pierwotnie 23, zachowały się 22\). W ten sposób Plutarch stara się stworzyć obraz obu kultur poprzez ukazanie historycznych biografii ich wielkich reprezentantów. Każda para równoległego żywota kończy się σύγκρισις synkrisis \- porównaniem obu postaci. Tekst o pierwszej parze postaci, Epaminodas \- Scypion, nie przetrwał do naszych czasów. Tom piąty zawiera kolejne biografie, zestawione w pary\: Fokion \- Katon Młodszy\; Agis i Kleomenes \- Tyberiusz i Gajus Gracchi\; Demostenes \- Cyceron oraz jeden z czterech żywotów pojedynczych, opisujący Artakserksesa \- króla perskiego z dynastii Achemenidów.Ocena historyczna Żywotów… jest dość ambiwalentna. Z jednej strony, Plutarchowi często zarzuca się upiększanie swoich utworów oraz skłonność do konfabulacji, z drugiej zaś strony utwory często dopełniają obraz przekazywany przez inne źródła, a czasem zawierają jedyne zachowane wzmianki o pewnych wydarzeniach. Plutarch bardzo często zabarwia historię, jest bezkrytyczny wobec opisywanych postaci, a także zwraca dużą uwagę na wróżby i zabobony. Pomijając wartość dzieł Plutarcha jako źródeł historycznych, uważa się je za odznaczające się wielkimi walorami literackimi."]