Tytuł:

Anton Reiser. Ein psychologischer Roman. […] Erster Theil

Autor:

Moritz, Karl Philipp

Słowa kluczowe:

stary druk -18 w. ; Anton Reiser ; literatura niemieckojęczna - Anton Reiser - część pierwsza ; literatura niemieckojęczna - powieść psychologiczna - 18 w. ; literatura niemieckojęzyczna - powieść rozwojowa - 18 w. ; powieść psychologiczna - 18 w. ; powieść rozwojowa - 18 w. ; Moritz, Karl Philipp (1756 -1793)

Opis:

Anton Reiser … - część pierwsza (Berlin, 1785), wydanej w czterech tomach, na przestrzeni 1785-1790, powieści psychologicznej Karla Philippa Moritza (1756 -1793), którą śmiało można określić mianem powieści rozwojowej ( niem. Entwicklugsroman) – powieści, ukazującej na tle obyczajowym epoki dzieje duchowego rozwoju bohatera. Autor był niemieckim pisarzem zaliczanym do okresu Sturm und Drang, berlińskiego oświecenia i klasyki weimarskiej. Prowadził barwne i urozmaicone życie, w trakcie którego był uczniem kapelusznika, aktorem, guwernerem, nauczycielem, redaktorem, filozofem, teoretykiem sztuki, krytykiem literackim i profesorem sztuki. Anton Reiser opowiada o dzieciństwie i wczesnej młodości postaci przypominającej Moritza, ale nie jest to w ścisłym sensie autobiografia. Moritz nazwał swoją powieść "biografią" lub "powieścią psychologiczną", podkreślając w ten sposób podjętą przez siebie w Anton Reiser próbę obiektywnego, bezstronnego prześledzenia wewnętrznej, psychologicznej historii rozwoju postaci i formowania się charakteru. Autor stara się opisać rozwój młodego człowieka - między ambicją, trudnościami społecznymi i rozpadem moralnym z jednej strony a społecznymi frazesami i indywidualnymi nadziejami z drugiej. Pierwsza część Antona Reisera opisuje nieszczęśliwe pietystyczne wychowanie, pochodzącego z ubogiej rodziny Antona w Hanowerze i jego ciężkie lata pracy jako czeladnika w Brunszwiku. Wcześnie Anton odkrywa, że może uciec od trudnej rzeczywistości, w której żyje, uciekając w świat wyobraźni, który poznaje poprzez książki i czytanie. Ten świat fantazji zawsze kłóci się z rzeczywistością, w której się znajduje, na przykład w Brunszwiku, gdzie bezlitosna praca fizyczna, którą znosi jako uczeń, kontrastuje z jego pragnieniem sukcesu, fantazjami o byciu sławnym i podziwianym, jak charyzmatyczny kaznodzieja Paulmann, którego kazania zawładnęły wyobraźnią Antona. Anton Reiser nie potrafi odnaleźć się w życiu, ponieważ ciągle goni za fantazjami. W związku z tym opowieść o jego początkach ma służyć jako przykład przestrogi. Jednocześnie jednak zdystansowane, "psychologiczne" podejście Moritza zachęca czytelnika do zrozumienia przyczyn zachowania Antona, które zazwyczaj tkwią w czynnikach socjologicznych, zmuszających go do ucieczki od rzeczywistości w fantazję i budzących współczucie.

Data wydania:

1785

Wydawca:

bei Friedrich Maurer

Miejsce wydania:

Berlin

Rodzaj dokumentu:

stary druk

Sygnatura:

92645/1

Język:

ger

Prawa:

Domena publiczna (public domain)

×

Cytowanie

Styl cytowania: