:

Zur Geschichte des Bücherwesens des Deutschen Ritterordens

:

Schillman Fritz

:

Zakon Krzyżacki - księgozbiory

:

Artykuł dotyczy czytelnictwa i księgozbiorów Zakonu Krzyżackiego. Począwszy od połowy XIV wieku w inwentarzach i raportach sprawozdawczych pojawiają się wykazy książek, co daje wyobrażenie o profilu krzyżackich księgozbiorów. Jak stwierdza autor opracowania, w „nowym kraju kolonialnym” (tj. w podbitych przez Zakon Krzyżacki Prusach) nie było czasu ani okoliczności sprzyjających oddawaniu się „teologii spekulacyjnej”, pielęgnowano zatem raczej „zdrową pobożność”, o czym świadczyć może wybór lektur (m. in. dzieła franciszkańskiego teologa – biblisty Mikołaja z Liry, „Złota Legenda” Jakuba de Voragine). Rozrywki szukano natomiast w takich książkach, jak: „Legenda o Rolandzie”, „Welscher Gast” („Celtycki gość”, poemat w języku średnio-wysoko-niemieckim, ułożony przez Thomasîna von Zerclaere) czy „Seelentrost” („Pociecha dusz” – dzieło w języku dolnoniemieckim, z nurtu literatury budującej), a także w kronikach. W księgozbiorach zakonu znajdowały się też ksiązki o znaczeniu praktycznym, prawnicze lub dotyczące zakonnej reguły. Jak zauważa autor Fritz Schillmann, w wykazach nie ujmowano dzieł tworzonych przez samych braci zakonnych, choć zapewne i takie nieraz powstawały, zadaniem ich było bowiem być rycerzami i zdobywcami, a nie uczonymi i pisarzami. Schillmann wymienia również dwie cenne księgi, które znajdowały się w Braniewie, mianowicie „Lectura novell de regulis juris” Johannesa Caldriniego oraz dzieło Petrarki. Więcej miejsca poświęca autor księgozbiorowi z Marburga, w dużej mierze powiązanemu tematycznie ze św. Elżbietą z Turyngii, której oddawano w tym mieście szczególną cześć. Nadbitka (s. 279-282) z Von Büchern und Bibliotheken. Festschrift für Ernst Kuhnert. Berlin 1928

:

1928

:

Verlag von Struppe&Winckler

Place_of_issue:

Berlin

:

nadbitka

:

image/x.djvu

:

34922

:

ger

Prawa:

Domena publiczna (public domain)